- Փորձաքննությունը նշանակում է դատարանը, իսկ կողմերը կարող են առաջարկել փորձագետին տրվող հարցերը։
- Արդյունքը մեծապես կախված է նրանից, թե որքան հստակ են ձևակերպված հարցերը։
- Եզրակացությունը գնահատվում է մյուս ապացույցների հետ, իսկ փորձագետը կարող է կանչվել դատարան՝ այն պարզաբանելու։

1Ի՞նչ է դատահաշվապահական փորձաքննությունը
Դատահաշվապահական փորձաքննությունը կազմակերպության հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական հաշվետվությունների և առաջնային փաստաթղթերի ուսումնասիրություն է, որն իրականացվում է համապատասխան որակավորմամբ փորձագետի կողմից։
Փորձագետը պատասխանում է ֆինանսատնտեսական գործունեությանը վերաբերող հարցերին և ներկայացնում է փորձագիտական եզրակացություն, որը դատարանը գնահատում է գործի մյուս ապացույցների հետ միասին։
2Ե՞րբ է այն անհրաժեշտ
Երբ գործի ելքը կախված է ֆինանսական փաստերից, օրինակ՝
3Ինչպե՞ս է նշանակվում փորձաքննությունը
- 1Դատարանը նշանակում է փորձաքննություն՝ գործին մասնակցող անձի միջնորդությամբ կամ, օրենքով նախատեսված դեպքերում, սեփական նախաձեռնությամբ։
- 2Միջնորդության մեջ կողմը նշում է, թե որ փաստն է անհրաժեշտ ապացուցել, և առաջարկում է փորձագետին տրվող հարցերը։
- 3Կողմը կարող է առաջարկել նաև կոնկրետ փորձագետի կամ փորձագիտական հաստատության թեկնածություն։
- 4Հարցերի վերջնական ձևակերպումը և փորձագետի թեկնածությունը որոշում է դատարանը։ Փորձագետը նախազգուշացվում է ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար քրեական պատասխանատվության մասին։
4Ամենակարևոր քայլը՝ ճիշտ ձևակերպված հարցերը
Պրակտիկան ցույց է տալիս, որ փորձաքննության արդյունքը մեծապես կախված է նրանից, թե ինչ հարցեր են տրվել փորձագետին։
Կարևոր է նաև, որ հարցերը լինեն փորձագետի մասնագիտական իրավասության շրջանակում. իրավական գնահատականները, օրինակ՝ պայմանագրի վավերականությունը, դատարանի խնդիրն են, ոչ թե հաշվապահ փորձագետի։
5Ի՞նչ փաստաթղթեր են սովորաբար անհրաժեշտ
Ճշգրիտ ցանկը կախված է փորձագետին տրված հարցերից, սակայն սովորաբար պահանջվում են՝
- Հաշվապահական գրանցումներ և ֆինանսական հաշվետվություններ
- Պայմանագրեր, հաշիվ-ապրանքագրեր, հանձնման-ընդունման ակտեր
- Բանկային քաղվածքներ
- Հարկային հաշվետվություններ և ստուգման ակտեր (առկայության դեպքում)
- Ներքին փաստաթղթեր՝ հրամաններ, հաշվարկներ, նամակագրություն
6Ի՞նչ է լինում եզրակացությունից հետո
Փորձագիտական եզրակացությունը հետազոտվում է դատական նիստում և գնահատվում գործի մյուս ապացույցների հետ միասին։ Եզրակացությունը պարզաբանելու նպատակով փորձագետը կարող է կանչվել դատարան և պատասխանել հարցերին՝ իր եզրակացության շրջանակում։
Այդ պատճառով կարևոր է, որ փորձագետը կարողանա հստակ և հիմնավոր պաշտպանել իր եզրակացությունը։
- Նախնական մասնագիտական գնահատական՝ մինչև դատարան դիմելը
- Փորձագետին տրվող հարցերի ձևակերպում և փաստաթղթերի նախապատրաստում
- Դատահաշվապահական փորձաքննություն որակավորված փորձագետի կողմից
- Եզրակացության պաշտպանություն և փորձագետի վկայություն դատարանում